Defne Patent

Dünya ekonomi, mali ve ticari düzeni temelde, Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarafından şekillendirilmekte, diğer kuruluşlar bu düzenin işletilmesine yardımcı olmaktadırlar.
Buna göre dünya ticaret sistemi, bundan sonra Dünya Ticaret Örgütü'nün öngördüğü esaslara göre şekillenecektir.
Demokratik rejimlerin ve piyasa ekonomilerinin dünya çapında yaygınlaşmasının birer aracı olan bu uluslar arası sistemin iyi bir biçimde yürütülebilmesi için, ticaretin serbestleşmesi ve teşebbüsler arası rekabetin korunmasında daha ileri uygulamaların kabul edilmesi gerekmektedir.
Fikri ve sınai haklar konusu, dünya ekonomi ve ticari düzenine de temel teşkil etmektedir. Nitekim, Dünya Ticaret Örgütü fikri mülkiyetin ticaretle ilgili yönlerini de kapsamaktadır.
O halde dünyanın ekonomi ve ticari düzenine temel teşkil eden fikri mülkiyet haklarını tanımak gerekir.
Patent, faydalı model, ticaret ve hizmet markaları, sınai tasarım ve model, ticaret ünvanı ve işletme adı, coğrafi işaretler, yarı iletken ürünlerin topoğrafisi, yeni bitki türleri ve benzeri haklar gibi korunan fikir ürünleri, genel olarak, fikri mülkiyet hakları kavramı içinde değerlendirilmektedir.
ULUSLAR ARASI MARKA TESCİLİ
Türkiye de tescili yapılmış bir marka ancak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde korunur.Sınırları aşan piyasa düzeni içinde, marka korumasının yalnızca ülkelerin sınırları içinde kalması yetersiz kalmıştır.Bu sebeple 1989 yılında uluslararası Madrid Protokolü kabul edilmiş ve 1 Nisan 1996 da uygulamaya başlamıştır. uluslararası marka tescili işlemleri, Dünya Fikri Haklar Örgütü (WIPO) bünyesinde oluşturulan uluslararası Büro tarafından yürütülmektedir. Marka, ulusal ofis tarafından tescil edildikten veya tescil için başvuru yapıldıktan sonra, marka sahibi koruma istediği Anlaşmaya taraf 75 ülkede, bir dil, bir formla ve bir ücret ödenerek başvuru yapabilmektedir.
Buna göre uluslararası tescil yaptırmak isteyenler kendi ülkesinde marka tescili yaptırdıktan sonra veya sadece marka tescil başvurusunda bulunduktan sonra bu başvuruya dayalı olarak uluslararası tescil başvurusunda bulunabilirler. Protokole göre uluslararası tescil iptal edilse bile, bu tesciller ülkeler bazında ilk başvuru tarihi esas alınarak ulusal tescile çevrilebilecektir.
İhracat yapan firmaların markalarını Türkiye de tescil yaptırdıktan sonra ihracat yaptıkları ülkeler de mutlaka tescil yaptırmaları gerekmektedir. Aksi takdirde kendi markalarının yada benzerinin ihracat yaptıkları ülkede tescilli olması durumunda mallarına el konulması yada para cezaları gibi hukuki neticelere muhatap olunabilmektedir.
ULUSLAR ARASI PATENT TESCİLİ
Türkiye'de alınan bir Patent veya Faydalı Model Belgesi ile sağlanan koruma, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde geçerlidir. Söz konusu buluşun diğer ülkelerde de korunması için, koruma istenen ülkelerde de Patent veya Faydalı Model Belgesi alınması için başvuru yapılması gerekmektedir.
Faydalı Model koruması olmayan ülkelerde Türkiye'deki faydalı model başvurusuna dayalı olarak patent başvurusu yapılabilir.
Türkiye'de yapılan başvurunun, başvuru tarihinden itibaren ONİKİ AY içerisinde Paris Sözleşmesi'ne üye diğer ülkelere de başvuru yapılması ve bu başvuru sırasında RÜÇHAN HAKKI talep edilmesi halinde, Türkiye'deki başvuru tarihi ile diğer ülkelere yapılan başvuru tarihi arasında üçüncü kişilerin aynı buluş için yapacakları başvurular ve alacakları patentler hükümsüz sayılır.
ULUSLAR ARASI ENDÜSTRİYEL TASARIM TESCİLİ
AVRUPA TOPLULUK TASARIM TESCİLİ
5.1.2002 tarihinde yayınlanan Avrupa Topluluğu Konsey Tüzüğü (EC 6/2002) uyarınca, 1 Nisan 2003 tarihinden itibaren Avrupa Birliği üyesi 25* ülkeyi kapsayacak üniter ve otonom bir tasarım koruma sistemi sağlanmaktadır.
Tüzük ile temin edilen korumanın en önemli özelliği tescilli ve tescilsiz tasarımlara sağladığı çifte koruma sistemidir. Tescilli tasarımlar dosyalama tarihi ve ona bağlı resmi yayın ile sağlanan haklara sahip olurken, tescilsiz tasarımlar, tasarımın açıklanmasından itibaren üç yıllık bir süre için orijinal tasarımın kopyalarının kullanımıma engel olabilmektedir.
Topluluk Tasarım tescilleri için yetkili merci İspanya'nın Alicante şehrinde bulunan ve şimdiye kadar Topluluk Marka Tescillerini üstlenen OHİM (Office for the Harmonization in the Internal Market) dir.
Başvuru ve İşlemler:
Topluluk tasarım başvurusu Avrupa Birliği, Dünya Ticaret Örgütü, Paris Birliği üyesi ülke vatandaşları veya bu ülkelerden birinde ticari faaliyeti veya ikameti olan kişilerce (özel ve tüzel) dosyalanabilmektedir.
Başvuru için Gerekenler:
Başvurular, Topluluk Ofisi tarafından oluşturulacak başvuru formu ile ve alışılagelmiş bilgi (başvuru sahibinin bilgisi, tasarım örneği, tasarımın uygulanacağı ürünler) ile yapılmaktadır. Aynı ürün sınıfına (Locarno Sınıflandırması **) dahil olmak koşuluyla, çoklu tasarımlar tek başvuruda toplanabilir. Ancak, bir çok ülkenin Kanununda da olduğu gibi, "süslemeler" çoklu tasarım konusu olamamaktadır.
Başvuru dili:
İngilizce, Fransızca veya Almanca'dan herhangi biri olacaktır ve ikinci bir dil belirtecektir.
İnceleme:
Dosyalanan başvurular yalnızca dosyalama gereklerine uygunluk açısından şekli incelemeye tabi olmaktadır, yenilik ve ayırt edici özellik açısından incelenmemektedir. Dosyalama tarihi ise, bu incelemeden sonra kesinlik kazanacaktır.
Tescil ve Yayın:
Şekli incelemeyi müteakiben tasarım tescil edilmekte ve Topluluk Tasarım Bülteninde yayınlanmaktadır. Yayın, başvuranın isteği üzerine dosyalama (veya varsa rüçhan) tarihinden sonraki 30. aya kadar ertelenebilmektedir.
Koruma Kriterleri:
Topluluk tasarımının uyması gereken kriterler "Yenilik ve Ayırt Edici" özelliğe sahip olmasıdır.
Koruma Süresi:
Tescilsiz tasarımlar için koruma süresi, yenilik ve ayırt edici kriterlere sahip olması koşuluyla, tasarımın Topluluk içinde kamuya sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır. Tescilsiz tasarımlar için 6 Mart 2002 tarihinden itibaren koruma mevcuttur.
Tescilli tasarımlar ise 5 yıllık süreler için tescil edilebilir ve toplam 25 yıla kadar 5 kez yenilenebilmektedir.
Devir ve Lisans:
Topluluk Tasarımı devir ve lisans konusu olabilmektedir. Lisans, topluluğun tamamı için geçerli olabildiği gibi, bazı ülkeler için de olabilmektedir.
Topluluk Tasarımının Savunulması:
Tescilli Topluluk tasarımı için hükümsüzlük talebi OHIM nezdinde yapılmaktadır.
Tescilsiz Topluluk Tasarımı için her üye ülke tarafından belirlenecek Topluluk Tasarım Mahkemelerinde dava açılabilmektedir.
Topluluk Tasarımı (CD) ile Topluluk Markası (CTM) arasındaki farklılıklar:
Topluluk Markasının aksine, Topluluk tasarımında ayrıntılı inceleme, itiraz prosedürü, 3. şahısları tarafından itiraz veya görüş bildirimi, kıdem talebi, ulusal tasarım tesciline dönüş ve kullanım zorunluluğu yoktur.
Türkiye'nin Durumu:
Türk başvuruları, Paris Birliği ve Dünya Ticaret Örgütü üyesi olması sıfatıyla Topluluk Tasarımı dosyalanabilmektedir. Başvurular, Topluluk Markasında olduğu gibi, Topluluk üyesi ülkelerden birinde kayıtlı bir marka vekili aracılığıyla yapabilmektedir.
Süre:
Türk başvuruları, Paris Birliği ve Dünya Ticaret Örgütü üyesi olması sıfatıyla Topluluk Tasarımı dosyalanabilmektedir. Başvurular, Topluluk Markasında olduğu gibi, Topluluk üyesi ülkelerden birinde kayıtlı bir marka vekili aracılığıyla yapabilmektedir.
Topluluk Tasarım Tescil başvurusu yapılmasından sonra tescil belgesinin alınmasına ve tescilin kesinlik kazanmasına kadar geçen süre yaklaşık 7 aydır.
Ülkeler:
Avusturya, Belçika, İngiltere, Danimarka, Almanya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Slovak Cumhuriyeti ve Slovenya.
(2007 yılı itibariyle ise Romanya ve Bulgaristan)
Locarno Sınıflandırması:
8 Ekim 1968 tarihinde Locarno'da imzalanan Anlaşma, Endüstriyel Tasarımları da içeren alfabetik mal listesi ve bunların ait olduğu sınıf ve alt sınıflardan oluşmaktadır.
AVRUPA BİRLİĞİ TASARIM BAŞVURUSU
12/12/2001 tarihinde Avrupa Konseyi tarafından kabul edilen Topluluk Tasarım Tescili 01/4/2003 tarihi itibariyle uygulanmaya başlanmıştır. Buna göre tek bir başvuru ile AB'ne üye 25 ülkede tasarım tescili almak mümkün olmaktadır. İşlemler, İspanya'nın Alicante şehrinde bulunan OHIM tarafından yürütülmektedir.
Tek başvuru ile koruma maliyet ve zaman yönünden avantaj sağlamıştır.Ayrıca hukuksal korumadaki tecavüz ve hükümsüzlük konularını da tek yerden hükme bağlama kolaylığını beraberinde getirmiştir.
Tescilli Tasarım haklarında koruma 5 yıl dır ve 4 kez yenilenme hakkı vardır. Toplam 25 yıl dır. Yenileme işlemi de tek bir başvuru ile yapılmaktadır.
ULUSLARARASI TASARIM TESCİLİ:
Tasarımların uluslararası boyutta tesciline imkan veren Lahey Anlaşması Cenevre Metnine göre;01/01/2005 tarihinden itibaren Türkiye de de uygulamaya geçmiştir. Bu anlaşmaya Türkiye dahil 40 ülke üyedir. Diğer uluslararası yada bölgesel başvurularda da olduğu gibi tek bir başvuru ile seçilen ülkelerde endüstriyel tasarım tescili ile koruma sağlamak mümkün olabilmektedir. Böylece her ülkeden vekil bulunması, evrak hazırlanması,ülkenin para birimine göre para ödenmesi ve tercümelerin yapılması gibi işlemlerin yapılmaması gibi büyük avantajlar sağlamaktadır. Lahey Anlaşmasına göre yapılacak uluslararası işlemlerdeki yetkili kuruluş WIPO'dur.Uluslararası başvuruda da Ulusal Başvuruda olduğu gibi yayın erteleme ve Rüçhan Hakkı talepleri yapılabileceği gibi, birden fazla tasarım ile çoklu başvuruda yapılabilir.